De Europese Unie kent een omvangrijk stelsel van productregelgeving dat fabrikanten en leveranciers verplichtingen oplegt ten aanzien van onder meer veiligheid, gezondheid, energie-efficiëntie, milieu, circulariteit en markttoegang. Deze verplichtingen werken rechtstreeks of indirect door naar overheidsaanbestedingen: een overheid mag uitsluitend producten inkopen die rechtmatig op de Europese markt mogen worden aangeboden en moet, waar Europese regelgeving dat voorschrijft, rekening houden met specifieke technische, duurzaamheids- en energiecriteria. Daarnaast bieden de Europese aanbestedingsregels ruimte om milieu- en duurzaamheids­criteria als technische specificatie, gunningscriterium of contract­voorwaarde op te nemen. De hierna opgenomen productgroepen geven een gestructureerd overzicht waar fabrikanten zich aan moeten houden en overheden bij aanbesteding rekening mee moeten houden.


Maar eerst een belangrijk onderscheid dat vaak door elkaar wordt gehaald:

1. Productwetgeving: de fabrikant/importeur moet ervoor zorgen dat een product sowieso legaal op de EU-markt mag worden gebracht.

2. Aanbestedingsrecht: een overheid mag — en soms móét — bij de aankoop aanvullende eisen stellen aan het product.

3. Duurzaamheidswetgeving: voor bepaalde productgroepen komen daar steeds meer concrete eisen bij voor circulariteit, energiegebruik, CO₂, materiaalgebruik, reparatie, recycling enzovoort.

Voor aanbestedingen is vooral de combinatie van EU-productwetgeving + Richtlijn 2014/24/EU + sectorspecifieke aanbestedingsregels interessant.

Let op: Niet iedere EU-productverordening verplicht een overheid om bij een aanbesteding specifieke duurzaamheidscriteria te hanteren. Soms is de verplichting alleen dat het ingekochte product legaal/conform moet zijn. Bij andere productgroepen schrijft EU-recht daadwerkelijk voor dat de aanbestedende dienst bepaalde milieucriteria moet toepassen.

NB In de lijst komt veelvudig een verwijzing naar de CE-eis. Deze dient men dus niet te lezen als n-keer dezelfde CE-eis. Er zitten drie juridisch verschillende situaties in, te weten:

  1. markttoegang/conformiteit;

  2. verplichte publieke inkoopcriteria: bij het opstellen van inkoopcriteria (bijvoorbeeld bij overheidsaanbestedingen of bedrijfs­inkopen) is de CE-markering een wettelijke basiseis en géén selectie- of gunningscriterium waarmee een leverancier extra punten kan scoren. Omdat een CE-markering wettelijk verplicht is om een product sowieso op de Europese markt te mogen aanbieden, fungeert het puur als een minimale uitsluitingsgrond of geschiktheidseis.

    NB Alleen vragen om een CE-logo is niet voldoende, omdat dit makkelijk misbruikt kan worden. Vraag in de inkoopcriteria specifiek naar de onderliggende wettelijke documenten;

  3. vrijwillige/optionele Green Public Procurement (GPP-criteria): milieucriteria die door de Europese Unie zijn opgesteld voor duurzaam inkopen door de overheid.

Dat onderscheid is voor een aanbesteding essentieel.

Hieronder staat daarom een praktische lijst met:

  1. productgroep

  2. belangrijkste EU-wetgeving

  3. wat de fabrikant/leverancier moet doen

  4. wat de overheid bij inkoop moet doen

  5. status van de aanbestedingsverplichting

Legenda
Status Betekenis
🟢 HARD
EU-recht verplicht een norm/criterium binnen de toepasselijke scope, of alleen conforme producten mogen worden ingekocht.
🔵 INDIRECT
De EU-regel bindt primair fabrikant/marktdeelnemer; de overheid borgt dit via technische eisen en bewijs.
🟡 GPP/VRIJWILLIG
EU-GPP kan worden toegepast, maar er is geen algemene EU-brede bindende productspecifieke GPP-plicht.
🟠 TOEKOMSTIG
De juridische basis bestaat, maar de concrete productspecifieke verplichting wordt later bindend.
⚪ JURIDISCHE BASIS
Algemene aanbestedingsregels bepalen hoe milieucriteria, labels en bewijs juridisch kunnen worden verwerkt.

De algemene juridische basis is Richtlijn 2014/24/EU. Artikel 42 laat milieuprestaties toe in technische specificaties en artikel 43 regelt het gebruik van labels als bewijs. Een overheid mag dus niet willekeurig één commercieel keurmerk voorschrijven als daardoor de mededinging wordt beperkt.

Er is ook een interessant juridisch punt: een aanbestedende dienst kan niet simpelweg zeggen "ik wil een duurzaam product". De eis moet gekoppeld kunnen worden aan het voorwerp van de opdracht, objectief controleerbaar zijn en verenigbaar zijn met de aan­be­ste­dings­beginselen. Artikel 43 van Richtlijn 2014/24/EU is daar heel duidelijk over.

Een belangrijke juridische nuance

De tabel moet niet worden gelezen als: "bij iedere aanbesteding moet de overheid voor ieder product in deze rij het genoemde criterium opnemen."

Bijvoorbeeld:

  1. EED kan voor bepaalde energiegelabelde/ecodesignproducten een daadwerkelijke inkoopverplichting opleveren, terwijl voor computers, monitoren, tablets en smartphones de EU-GPP-kerncriteria in bijlage IV een best-efforts-verplichting vormen.

  2. Batterijen hebben een expliciete GPP-bepaling in artikel 85, maar de concrete toepassing via award criteria is gekoppeld aan de daarvoor vast te stellen gedelegeerde handeling.

  3. CPR heeft een expliciete toekomstige verplichte GPP-systematiek in artikel 83.

  4. PPWR heeft eveneens een expliciete toekomstige GPP-systematiek, met de 30%-scope en de uiterste datum van 12 februari 2030 voor de uitvoeringshandelingen.

  5. Clean Vehicles is daadwerkelijk bindend, maar de targets worden over de in de richtlijn bedoelde contracten op lidstaatniveau berekend; ze zijn dus niet zonder meer een afzonderlijk percentage dat in iedere aanbesteding moet staan.

  6. F-gas legt harde markttoegangs- en etiketteringsregels op, maar dat maakt F-gas niet automatisch tot een zelfstandig GPP-gunningscriterium.

  7. CE-markering, REACH, CLP, MDR, PPE, ATEX enz. zijn in de eerste plaats productconformiteits-/markttoegangsregels.


1. ICT, elektronica en elektrische apparatuur

Nr. Productgroep EU-regelgeving Fabrikant/leverancier Overheid bij aanbesteding Status
1
Computers, laptops, tablets
ESPR 2024/1781;
RoHS 2011/65;
AEEA 2012/19;
EED 2023/1791.
CE/conformiteit, gevaarlijke stoffen, productinformatie en afvalverplichtingen.
Voor energie-efficiëntie: EED; voor EU-GPP-kerncriteria voor computers: alles in het werk stellen; ESPR-GPP pas wanneer toepasselijke gedelegeerde maatregel geldt.
🔵/🟡/🟠
2
Monitoren/displays
EED 2023/1791;
ESPR 2024/1781 waar toepasselijk;
Energie-etikettering 2017/1369;
RoHS 2011/65
AEEA 2012/19.
Energie- en productinformatie, CE/conformiteit.
Voor producten met toepasselijke energie-etikettering/ecodesign: wettelijke energie-eisen; aanvullende GPP-criteria afhankelijk van toepasselijke regeling.
🟢/🔵/🟡
3
Printers/copiers/multifunctionals
ESPR/ecodesign 2024/1781 waar toepasselijk;
RoHS 2011/65;
AEEA 2012/19;
EED 2023/1791 waar toepasselijk.
Conformiteit, energie- en materiaalinformatie.
Alleen conforme producten; energie en circulariteit kunnen via technische specificaties/GPP worden meegenomen.
🔵/🟡/🟠
4
Servers/dataopslag
EED 2023/1791;
ESPR/ecodesign 2024/1781 waar toepasselijk;
RoHS 2011/65;
AEEA 2012/19.
Energie-, materiaal- en conformiteitsgegevens.
EED noemt datacentra/serverruimten/clouddiensten voor kern-GPP-criteria; aanvullende eisen mogelijk.
🔵/🟡/🟠
5
Smartphones/mobiele telefoons
EED 2023/1791;
ESPR 2024/1781;
RoHS 2011/65;
AEEA 2012/19;
productspecifieke EU-regels
Conformiteit en, zodra van toepassing, informatie over duurzaamheid, reparatie en onderdelen.
EED: kern-GPP als "alles in het werk stellen"; productspecifieke ESPR-eisen pas zodra vastgesteld.
🔵/🟡/🟠
6
Elektrische huishoudapparaten
ESPR/ecodesign 2024/1781;
Energie-etikettering 2017/1369;
RoHS 2011/65 waar toepasselijk.
Energielabel/productfiche en conformiteit.
Waar product onder relevante energie-/ecodesignregeling valt, moeten de toepasselijke energie-eisen worden gerespecteerd.
🟢/🔵
7
Verlichting/lampen
ESPR/ecodesign 2024/1781;
Energie-etikettering 2017/1369;
RoHS 2011/65.
Energie- en productinformatie, conformiteit.
Toepasselijke energie-efficiëntie-eisen;
aanvullende GPP-criteria mogelijk.
🟢/🔵/🟡
8
Netwerkapparatuur
RoHS 2011/65;
AEEA 2012/19;
EMC 2014/30;
RED 2014/53 waar van toepassing.
CE, EU-DoC en technische documentatie.
Conform product inkopen; energie/circulariteit alleen als afzonderlijk rechtmatig aanbestedingscriterium.
🔵/🟡
9
Radioapparatuur/wifi/
Bluetooth
RED 2014/53;
RoHS 2011/65.
CE, EU-DoC, veiligheid, EMC en spectrumconformiteit.
Conformiteit als technische minimumeis;
aanvullende eisen alleen indien objectief en opdrachtgerelateerd.
🔵
10
Elektrische apparatuur algemeen
LVD 2014/35;
EMC 2014/30;
RoHS 2011/65 waar toepasselijk.
CE en EU-conformiteitsverklaring.
Alleen conforme apparatuur;
geen zelfstandige algemene EU-GPP-plicht.
🔵

De ESPR is hier belangrijk omdat hij de komende jaren productspecifieke duurzaamheidseisen toevoegt. Het eerste werkplan prioriteert onder meer energiegerelateerde producten, naast staal, aluminium, textiel, meubels, banden, detergenten, verf, smeermiddelen en chemicaliën.

▶ AEEA – Richtlijn (EU) 2012/19 van het Europees Parlement en de Raad van 4 juli 2012 betreffende afgedankte elektrische en elek­tro­nische apparatuur.

▶ EED – Richtlijn (EU) 2023/1791 van het Europees Parlement en de Raad van 13 september 2023 betreffende energie-efficiëntie en tot wijziging van Verordening (EU) 2023/955

▶ EMC – Richtlijn (EU) 2014/30 van het Europees Parlement en de Raad van 26 februari 2014 betreffende de harmonisatie van de wet­ge­vingen van de lidstaten inzake elektro­magnetische compatibiliteit.

▶ Energie-etikettering – Verordening (EU) 2017/1369 van het Europees Parlement en de Raad van 4 juli 2017 tot vaststelling van een kader voor energie-etikettering en tot intrekking van Richtlijn 2010/30/EU.

▶ ESPR – Verordening (EU) 2024/1781 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juni 2024 betreffende de totstandbrenging van een kader voor het vaststellen van vereisten inzake ecologisch ontwerp voor duurzame producten, tot wijziging van Richtlijn (EU) 2020/1828 en Verordening (EU) 2023/1542, en tot intrekking van Richtlijn 2009/125/EG.

▶ LVD – Richtlijn (EU) 2014/35 van het Europees Parlement en de Raad van 26 februari 2014 betreffende de harmonisatie van de wetgevingen van de lidstaten inzake het op de markt aanbieden van elektrisch materiaal bestemd voor gebruik binnen bepaalde spanningsgrenzen.

▶ RED – Richtlijn (EU) 2014/53 van het Europees Parlement en de Raad van 16 april 2014 betreffende de harmonisatie van de wetgevingen van de lidstaten inzake het op de markt aanbieden van radioapparatuur en tot intrekking van Richtlijn 1999/5/EG.

▶ RoHS – Richtlijn (EU) 2011/65 van het Europees Parlement en de Raad van 8 juni 2011 betreffende beperking van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen in elektrische en elektronische apparatuur.


2. Machines en industriële apparatuur

Nr. Productgroep EU-regelgeving Fabrikant/leverancier Overheid bij aanbesteding Status
11
Machines
Machine 2023/1230; tot hoofdtoepassing bestaande Machine 2006/42/EG.
CE, risicoanalyse, technische documentatie en EU-DoC.
Veilig en conform product verlangen;
geen algemene groene EU-aanbestedingsplicht.
🔵
12
Industriële robots
Machine 2023/1230;
huidige Machine 2006/42/EG waar toepasselijk.
CE, risicoanalyse en veiligheidsfuncties.
Veiligheid en technische prestaties als technische specificaties.
🔵
13
Hefwerktuigen/hijsmiddelen
Machine 2023/1230;
huidige Machine 2006/42/EG.
CE, veiligheidsfuncties en technische documentatie.
Veiligheid en conformiteit.
🔵
14
ATEX-apparatuur
ATEX 2014/34.
CE, conformiteitsbeoordeling en EU-DoC.
Geschiktheid voor de opgegeven ATEX-zone.
🔵
15
Drukapparatuur
PED 2014/68.
CE, categoriebeoordeling en technische documentatie.
Juiste categorie en conformiteit.
🔵
16
Liften
Lift 2014/33.
CE, EU-DoC en conformiteitsdocumentatie.
Veilige en conforme lift/safety components.
🔵

▶ ATEX – Richtlijn (EU) 2014/34 van het Europees Parlement en de Raad van 26 februari 2014 betreffende de harmonisatie van de wetgevingen van de lidstaten inzake apparaten en beveiligingssystemen bedoeld voor gebruik op plaatsen waar ontploffingsgevaar kan heersen.

▶ EU-DoC is een EU-conformiteitsverklaring — een verplicht juridisch document — dat een fabrikant (of uw gemachtigde) moet onder­tekenen om te verklaren dat zijn producten aan alle EU-vereisten voldoen.

▶ Liften – Richtlijn (EU) 2014/33 van het Europees Parlement en de Raad van 26 februari 2014 betreffende de harmonisatie van de wetgevingen van de lidstaten inzake liften en veiligheidscomponenten voor liften.

▶ Machine – Verordening (EU) 2023/1230 van het Europees Parlement en de Raad van 14 juni 2023 betreffende machines en tot intrekking van Richtlijn 2006/42/EG van het Europees Parlement en de Raad en Richtlijn 73/361/EEG van de Raad.
De nieuwe Machineverordening 2023/1230 is vastgesteld, maar de hoofdtoepassing begint op 20 januari 2027. Voor veel opdrachten vóór die datum blijft de Machinerichtlijn 2006/42/EG relevant.

▶ PED – Richtlijn (EU) 2014/68 van het Europees Parlement en de Raad van 15 mei 2014 betreffende de harmonisatie van de wet­ge­vingen van de lidstaten inzake het op de markt aanbieden van drukapparatuur.


3. Bouw, infrastructuur en bouwproducten

Nr. Productgroep EU-regelgeving Fabrikant/leverancier Overheid bij aanbesteding Status
17
Cement/beton
CPR 2024/3110.
Prestatieverklaring/productinformatie; milieugegevens zodra vereist.
Toepasselijke CPR-minimumvereisten zodra de relevante gedelegeerde handeling geldt.
🟠
18
Staal voor de bouw
CPR 2024/3110;
ESPR 2024/1781 waar toepasselijk.
Prestatie-, materiaal- en duurzaamheidsinformatie.
Toepasselijke CPR/ESPR-criteria zodra productspecifieke maatregelen gelden.
🟠
19
Aluminium bouwproducten
CPR 2024/3110;
ESPR 2024/1781 waar toepasselijk.
Prestatie- en duurzaamheidsinformatie.
Prestatie- en duurzaamheidsinformatie.
🟠
20
Isolatiematerialen
CPR 2024/3110.
Prestatieverklaring en technische eigenschappen.
CPR-minimumvereisten zodra toepasselijke gedelegeerde handeling geldt.
🟠
21
Ramen/deuren
CPR 2024/3110.
Prestatieverklaring en technische informatie.
CPR-eisen; aanvullende energiecriteria kunnen afzonderlijk worden gesteld.
🔵/🟠
22
Dakproducten
CPR 2024/3110.
Prestatieverklaring en technische documentatie.
CPR-duurzaamheidscriteria zodra toepasselijk.
🟠
23
Vloeren/wandbekleding
CPR 2024/3110;
REACH 1907/2006 waar toepasselijk.
Prestatie-, materiaal- en stoffeninformatie.
Productconformiteit;
toekomstige CPR-duurzaamheidscriteria.
🔵/🟠
24
Bouwmaterialen algemeen
CPR 2024/3110.
Prestatie- en milieudata.
Verplichte CPR-GPP-eisen zodra relevante gedelegeerde handeling geldt.
🟠

▶ CPR – Verordening (EU) 2024/3110 van het Europees Parlement en de Raad van 27 november 2024 tot vaststelling van gehar­moni­seerde regels voor het verhandelen van bouwproducten en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 305/2011.
De CPR 2024/3110 bevat wél een echte GPP-bepaling. Artikel 83 bepaalt dat de Commissie gedelegeerde handelingen vaststelt met verplichte minimumvereisten voor milieuduurzaamheid. Zodra zo'n maatregel geldt en een aanbesteding binnen de beschreven scope valt, moeten aanbestedende diensten die minimumvereisten toepassen.

▶ ESPR – Verordening (EU) 2024/1781 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juni 2024 betreffende de totstandbrenging van een kader voor het vaststellen van vereisten inzake ecologisch ontwerp voor duurzame producten, tot wijziging van Richtlijn (EU) 2020/1828 en Verordening (EU) 2023/1542, en tot intrekking van Richtlijn 2009/125/EG.

▶ REACH – Verordening (EU) 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen (REACH: Registration, Evaluation, Authorization and Restriction of Chemicals), tot oprichting van een Europees Agentschap voor chemische stoffen, houdende wijziging van Richtlijn 1999/45/EG en houdende intrekking van Verordening (EEG) nr. 793/93 van de Raad en Verordening (EG) nr. 1488/94 van de Commissie alsmede Richtlijn 76/769/EEG van de Raad en de Richtlijnen 91/155/EEG, 93/67/EEG, 93/105/EG en 2000/21/EG van de Commissie.


4. Voertuigen en mobiliteit

Nr. Productgroep EU-regelgeving Fabrikant/leverancier Overheid bij aanbesteding Status
25
Personenauto's
Schone en energiezuinige wegvoertuigen 2009/33/EG;
CO₂-regels 2019/631
Typegoedkeuring, emissie- en energiegegevens.
Bij toepasselijke contracten bijdragen aan nationale clean-vehicle-targets.
🟢
26
Bestelwagens
Schone en energiezuinige wegvoertuigen 2009/33/EG.
Typegoedkeuring en emissiegegevens.
Typegoedkeuring en emissiegegevens.
🟢
27
Bussen
Schone en energiezuinige wegvoertuigen 2009/33/EG.
Typegoedkeuring en aandrijf-/emissiegegevens.
Minimumdoelstellingen voor schone voertuigen.
🟢
28
Vrachtwagens
Schone en energiezuinige wegvoertuigen 2009/33/EG;
CO₂-regels zware voertuigen 2024/1610.
Typegoedkeuring, CO₂- en emissiegegevens.
Minimumdoelstellingen voor schone voertuigen.
🟢
29
Elektrische voertuigen
Schone en energiezuinige wegvoertuigen 2009/33/EG;
typegoedkeuring;
Batterijen 2023/1542 waar van toepassing
Typegoedkeuring en batterijconformiteit.
Zero-emission/clean vehicle kan meetellen voor toepasselijke target.
🟢/🔵
30
Laadinfrastructuur
AFIR 2023/1804; elektrische veiligheidswetgeving
Technische conformiteit en interoperabiliteit.
AAFIR-eisen waar van toepassing;
geen algemene EU-GPP-plicht
🟢/🔵
31
Banden
Bandenlabel 2020/740;
EED 2023/1791
EU-bandenlabel en productinformatie.
Toepasselijke energie-/brandstofefficiëntie-eisen;
aanvullende criteria mogelijk.
🟢/🔵

▶ AFIR – Verordening (EU) 2023/1804 van het Europees Parlement en de Raad van 13 september 2023 betreffende de uitrol van infrastructuur voor alternatieve brandstoffen en tot intrekking van Richtlijn 2014/94/EU.

▶ Bandenlabel – Verordening (EU) 2020/740 van het Europees Parlement en de Raad van 25 mei 2020 inzake de etikettering van banden met betrekking tot hun brandstofefficiëntie en andere parameters, tot wijziging van Verordening (EU) 2017/1369 en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1222/2009.

▶ Batterijen – Verordening (EU) 2023/1542 van het Europees Parlement en de Raad van 12 juli 2023 inzake batterijen en afgedankte batterijen, tot wijziging van Richtlijn 2008/98/EG en Verordening (EU) 2019/1020 en tot intrekking van Richtlijn 2006/66/EG

▶ CO2-emissienormen voertuigen – Verordening (EU) 2019/631 van het Europees Parlement en de Raad van 17 april 2019 tot vaststelling van CO2-emissienormen voor nieuwe personenauto's en nieuwe lichte bedrijfsvoertuigen, en tot intrekking van Verordeningen (EG) nr. 443/2009 en (EU) nr. 510/2011.

▶ CO₂-regels zware voertuigen – Verordening (EU) 2024/1610 van het Europees Parlement en de Raad van 14 mei 2024 tot wijziging van Verordening (EU) 2019/1242 wat betreft de aanscherping van de CO2-emissienormen voor nieuwe zware bedrijfsvoertuigen en de integratie van rapporteringsverplichtingen, tot wijziging van Verordening (EU) 2018/858 en tot intrekking van Verordening (EU) 2018/956.

▶ EED – Richtlijn (EU) 2023/1791 van het Europees Parlement en de Raad van 13 september 2023 betreffende energie-efficiëntie en tot wijziging van Verordening (EU) 2023/955

▶ Elektrische veiligheidswetgeving – Richtlijn (EU) 2014/35 van het Europees Parlement en de Raad van 26 februari 2014 betreffende de harmonisatie van de wetgevingen van de lidstaten inzake het op de markt aanbieden van elektrisch materiaal bestemd voor gebruik binnen bepaalde spanningsgrenzen.

▶ Schone en energiezuinige voertuigen – Richtlijn (EG) 2009/33 van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 inzake de bevordering van schone en energiezuinige wegvoertuigen.


5. Batterijen en energieopslag

Nr. Productgroep EU-regelgeving Fabrikant/leverancier Overheid bij aanbesteding Status
32
EV-batterijen
Batterijen 2023/1542.
Duurzaamheids-, CO₂-, recycling-, recycled-content- en conformiteitsinformatie.
Bij aankoop rekening houden met levenscyclusmilieueffecten;
concrete award criteria volgens art. 85.
🟢/🟠
33
Industriële batterijen
Batterij 2023/1542.
Conformiteit en duurzaamheids-/recyclinginformatie.
Levenscyclusmilieueffecten meenemen.
🟢/🟠
34
Stationaire energieopslag
Batterij 2023/1542.
Veiligheids-, duurzaamheids- en batterijgegevens.
Levenscyclusmilieueffecten meenemen.
🟢/🟠
35
Draagbare batterijen
Batterij 2023/1542.
Conformiteit, etikettering en recyclinginformatie.
Levenscyclusmilieueffecten meenemen.
🟢/🟠

▶ Batterijen – Verordening (EU) 2023/1542 van het Europees Parlement en de Raad van 12 juli 2023 inzake batterijen en afgedankte batterijen, tot wijziging van Richtlijn 2008/98/EG en Verordening (EU) 2019/1020 en tot intrekking van Richtlijn 2006/66/EG


6. Verwarming, koeling, klimaat en energie

Nr. Productgroep EU-regelgeving Fabrikant/leverancier Overheid bij aanbesteding Status
36
Warmtepompen
F-gas 2024/573;
ESPR/ecodesign 2024/1781;
Energie-etikettering 2017/1369 waar toepasselijk
F-gas-, energie- en CE-conformiteit.
Geen verboden F-gasconfiguratie; energieprestatie.
🟢/🔵
37
Airconditioning
F-gas 2024/573;
ESPR/ecodesign 2024/1781;
Energie-etikettering 2017/1369.
F-gasbeperkingen, energieprestatie en conformiteit.
Toegestane koelmiddelen/configuraties en energie-efficiëntie.
🟢/🔵
38
Koelinstallaties
F-gas 2024/573;
ESPR/ecodesign/ecodesign 2024/1781 waar toepasselijk
F-gasbeperkingen en technische informatie.
Alleen toegestane koelmiddelen/configuraties.
🟢/🔵
39
Koelkasten/diepvriezers
Energie-etikettering 2017/1369;
ESPR/ecodesign 2024/1781;
F-gas 2024/573.
Energielabel, ecodesign en conformiteit.
Energieklasse en ecodesigneisen.
🟢/🔵
40
Verwarmingsketels
ESPR/ecodesign 2024/1781;
Energie-etikettering 2017/1369;
EED 2023/1791.
Energie- en emissiegegevens.
Toepasselijke energie-efficiëntie-eisen.
🟢/🔵
41
Ventilatieapparatuur
ESPR/ecodesign 2024/1781;
EED 2023/1791.
Energieprestatie en technische gegevens.
Toepasselijke energie-eisen;
aanvullende GPP mogelijk.
🟢/🔵
42
Elektrische motoren/pompen
ESPR/ecodesign 2024/1781/energie-efficiëntie;
EED 2023/1791.
Efficiëntiegegevens en technische documentatie.
Toepasselijke energie-efficiëntie-eisen.
🟢/🔵

▶ EED – Richtlijn (EU) 2023/1791 van het Europees Parlement en de Raad van 13 september 2023 betreffende energie-efficiëntie en tot wijziging van Verordening (EU) 2023/955

▶ Energie-etikettering – Verordening (EU) 2017/1369 van het Europees Parlement en de Raad van 4 juli 2017 tot vaststelling van een kader voor energie-etikettering en tot intrekking van Richtlijn 2010/30/EU.

▶ ESPR – Verordening (EU) 2024/1781 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juni 2024 betreffende de totstandbrenging van een kader voor het vaststellen van vereisten inzake ecologisch ontwerp voor duurzame producten, tot wijziging van Richtlijn (EU) 2020/1828 en Verordening (EU) 2023/1542, en tot intrekking van Richtlijn 2009/125/EG.

▶ F-gas – Verordening (EU) 2024/573 van het Europees Parlement en de Raad van 7 februari 2024 betreffende gefluoreerde broei­kas­gassen, tot wijziging van Richtlijn (EU) 2019/1937 en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 517/2014.


7. Meubelen en matrassen

Nr. Productgroep EU-regelgeving Fabrikant/leverancier Overheid bij aanbesteding Status
43
Kantoormeubelen
ESPR 2024/1781; art. 65.
Duurzaamheids-, materiaal- en productinformatie.
Minimum-GPP-eisen zodra productspecifieke EU-act geldt.
🟠
44
Stoelen/bureaus
ESPR 2024/1781.
Circulariteits-, materiaal-, levensduur- en reparatie-informatie.
Levensduur, repareerbaarheid en circulariteit.
🟠
45
Matrassen
ESPR 2024/1781;
ESPR-werkplan.
Materiaal- en duurzaamheidsinformatie.
EU-GPP-criteria zodra productspecifieke act geldt.
🟠

▶ ESPR – Verordening (EU) 2024/1781 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juni 2024 betreffende de totstandbrenging van een kader voor het vaststellen van vereisten inzake ecologisch ontwerp voor duurzame producten, tot wijziging van Richtlijn (EU) 2020/1828 en Verordening (EU) 2023/1542, en tot intrekking van Richtlijn 2009/125/EG.


8. Textiel, kleding en schoenen

Nr. Productgroep EU-regelgeving Fabrikant/leverancier Overheid bij aanbesteding Status
46
Kleding
ESPR 2024/1781;
REACH 1907/2006.
Stoffenconformiteit en materiaal-/duurzaamheidsinformatie.
REACH-conformiteit en toekomstige ESPR-criteria.
🔵/🟠
47
Werkkleding/PBM-kleding
ESPR 2024/1781;
PPE 2016/425.
CE/PPE-conformiteit en materiaalinformatie.
Beschermingsfunctie verplicht; duurzaamheid waar toepasselijk.
🔵/🟠
48
Schoeisel
ESPR 2024/1781;
REACH 1907/2006.
Stoffen- en materiaalinformatie.
REACH en toekomstige ESPR-eisen.
🔵/🟠
49
Tapijt
ESPR 2024/1781;
REACH 1907/2006.
Stoffenconformiteit en materiaalinformatie.
Chemische veiligheid en circulariteit
🔵/🟠
50
Huishoudtextiel
ESPR 2024/1781;
REACH 1907/2006.
Stoffen- en materiaalinformatie.
EU-stoffen- en toekomstige duurzaamheidscriteria.
🔵/🟠

▶ ESPR – Verordening (EU) 2024/1781 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juni 2024 betreffende de totstandbrenging van een kader voor het vaststellen van vereisten inzake ecologisch ontwerp voor duurzame producten, tot wijziging van Richtlijn (EU) 2020/1828 en Verordening (EU) 2023/1542, en tot intrekking van Richtlijn 2009/125/EG.

▶ REACH – Verordening (EU) 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen (REACH: Registration, Evaluation, Authorization and Restriction of Chemicals), tot oprichting van een Europees Agentschap voor chemische stoffen, houdende wijziging van Richtlijn 1999/45/EG en houdende intrekking van Verordening (EEG) nr. 793/93 van de Raad en Verordening (EG) nr. 1488/94 van de Commissie alsmede Richtlijn 76/769/EEG van de Raad en de Richtlijnen 91/155/EEG, 93/67/EEG, 93/105/EG en 2000/21/EG van de Commissie.

▶ PPE – Verordening (EU) 2016/425 van het Europees Parlement en de Raad van 9 maart 2016 betreffende persoonlijke beschermingsmiddelen en tot intrekking van Richtlijn 89/686/EEG van de Raad.


9. Schoonmaakmiddelen, verf en chemicaliën

Nr. Productgroep EU-regelgeving Fabrikant/leverancier Overheid bij aanbesteding Status
51
Schoonmaakmiddelen
Detergenten 648/2004;
REACH 1907/2006;
CLP 1272/2008;
ESPR waar toepasselijk.
Ingrediënten-, veiligheids-, etiketterings- en conformiteitsinformatie.
Detergenten-, REACH- en CLP-conformiteit;
GPP-criteria mogelijk.
🔵/🟡
52
Was-/vaatwasmiddelen
Detergenten 648/2004;
REACH 1907/2006;
CLP 1272/2008.
Samenstelling, etikettering en veiligheidsinformatie.
Milieucriteria kunnen als GPP-criterium worden opgenomen.
🔵/🟡
53
Verf/lak/coatings
REACH 1907/2006;
CLP 1272/2008;
Emissiebeperking 2004/42;
ESPR 2024/1781.
VOC-, stoffen-, veiligheids- en etiketteringsinformatie.
Lage emissies en milieuprestaties kunnen worden geëist.
🔵/🟡
54
Smeermiddelen
REACH 1907/2006;
CLP 1272/2008;
ESPR-werkplan.
Stoffenconformiteit en veiligheidsinformatie.
Duurzaamheidscriteria zodra ESPR-maatregel geldt.
🔵/🟠
55
Industriële chemicaliën
REACH 1907/2006;
CLP 1272/2008.
Registratie, SDS, classificatie en etikettering.
Alleen legaal op de EU-markt aangeboden producten.
🔵

▶ CLP – Verordening (EG) 1272/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2008 betreffende de indeling, etikettering en verpakking van stoffen en mengsels tot wijziging en intrekking van de Richtlijnen 67/548/EEG en 1999/45/EG en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1907/2006.

▶ Detergenten – Verordening (EG) nr. 648/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 31 maart 2004 betreffende detergentia.

▶ Emissiebeperking – Richtlijn (EG) 2004/42 van het Europees Parlement en de Raad van 21 april 2004 inzake de beperking van emissies van vluchtige organische stoffen ten gevolge van het gebruik van organische oplosmiddelen in bepaalde verven en vernissen en producten voor het overspuiten van voertuigen, en tot wijziging van Richtlijn 1999/13/EG.

▶ ESPR – Verordening (EU) 2024/1781 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juni 2024 betreffende de totstandbrenging van een kader voor het vaststellen van vereisten inzake ecologisch ontwerp voor duurzame producten, tot wijziging van Richtlijn (EU) 2020/1828 en Verordening (EU) 2023/1542, en tot intrekking van Richtlijn 2009/125/EG.

▶ REACH – Verordening (EU) 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen (REACH: Registration, Evaluation, Authorization and Restriction of Chemicals), tot oprichting van een Europees Agentschap voor chemische stoffen, houdende wijziging van Richtlijn 1999/45/EG en houdende intrekking van Verordening (EEG) nr. 793/93 van de Raad en Verordening (EG) nr. 1488/94 van de Commissie alsmede Richtlijn 76/769/EEG van de Raad en de Richtlijnen 91/155/EEG, 93/67/EEG, 93/105/EG en 2000/21/EG van de Commissie.


10. Biociden en gewasbescherming

Nr. Productgroep EU-regelgeving Fabrikant/leverancier Overheid bij aanbesteding Status
56
Desinfectiemiddelen/biociden
Biociden 528/2012.
Toelating, etikettering en productinformatie.
Alleen toegelaten biociden voor de betreffende toepassing.
🔵
57
Gewasbeschermingsmiddelen
Gewasbeschermingsmiddelen 1107/2009.
Toelating, actieve stoffen, etikettering en gebruiksvoorwaarden.
Alleen toegelaten middelen voor de beoogde toepassing.
🔵

▶ Biociden – Verordening (EU) 528/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 22 mei 2012 betreffende het op de markt aanbieden en het gebruik van biociden.

▶ Gewasbeschermingsmiddelen – Verordening (EG) 1107/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen en tot intrekking van de Richtlijnen 79/117/EEG en 91/414/EEG van de Raad.


11. Medische hulpmiddelen en beschermingsmiddelen

Nr. Productgroep EU-regelgeving Fabrikant/leverancier Overheid bij aanbesteding Status
58
Medische hulpmiddelen
MDR 2017/745.
CE, EU-DoC, unieke hulpmiddelenidentificatie (UDI) en conformiteitsbeoordeling.
Alleen conforme hulpmiddelen; technische/klinische prestaties kunnen worden geëist.
🔵
59
IVD/diagnostiek
IVDR 2017/746.
CE, EU-DoC en prestatie-/conformiteitsdocumentatie.
Alleen conforme IVD's; prestatie-eisen mogelijk
🔵
60
Ziekenhuisapparatuur
MDR 2017/745;
IVDR waar toepasselijk;
overige productwetgeving.
CE, EU-DoC, veiligheids- en prestatiegegevens.
Productconformiteit plus functionele/klinische eisen.
🔵
61
Persoonlijke beschermingsmiddelen
PPE 2016/425.
CE, EU-DoC; notified body bij categorie III.
Beschermingscategorie, prestaties en conformiteit.
🔵

▶ EU-DoC is een EU-conformiteitsverklaring — een verplicht juridisch document — dat een fabrikant (of uw gemachtigde) moet onder­tekenen om te verklaren dat zijn producten aan alle EU-vereisten voldoen.

▶ IVDR – Verordening (EU) 2017/746 van het Europees Parlement en de Raad van 5 april 2017 betreffende medische hulpmiddelen voor in-vitrodiagnostiek en tot intrekking van Richtlijn 98/79/EG en Besluit 2010/227/EU van de Commissie.

▶ MDR – Verordening (EU) 2017/745 van het Europees Parlement en de Raad van 5 april 2017 betreffende medische hulpmiddelen, tot wijziging van Richtlijn 2001/83/EG, Verordening (EG) nr. 178/2002 en Verordening (EG) nr. 1223/2009, en tot intrekking van Richtlijnen 90/385/EEG en 93/42/EEG van de Raad.

▶ PPE – Verordening (EU) 2016/425 van het Europees Parlement en de Raad van 9 maart 2016 betreffende persoonlijke beschermingsmiddelen en tot intrekking van Richtlijn 89/686/EEG van de Raad.

▶ UDI voor medische hulpmiddelen. De unieke hulpmiddelenidentificatie (UDI) is een unieke code van cijfers en/of letters. Met de UDI kunnen medische hulpmiddelen op de markt ondubbelzinnig geïdentificeerd en getraceerd worden.


12. Verpakkingen

Nr. Productgroep EU-regelgeving Fabrikant/leverancier Overheid bij aanbesteding Status
62
Plastic verpakking
PPWR 2025/40.
Recyclebaarheid, gerecycled materiaal, informatie en producentenverplichtingen.
Toepasselijke PPWR-eisen en toekomstige GPP-minimumcriteria.
🟠
63
Kartonnen/papieren verpakking
PPWR 2025/40.
Recyclebaarheid en materiaalinformatie.
GPP-minimumcriteria zodra vastgesteld/toepasselijk.
🟠
64
Herbruikbare verpakking
PPWR 2025/40.
Ontwerp-, hergebruik- en hervulbaarheidsinformatie.
Hergebruik en circulariteit.
🟠
65
Verpakte producten
PPWR 2025/40; art. 63.
Verpakking en product moeten aan toepasselijke PPWR-eisen voldoen.
Specifieke GPP-minimumcriteria bij de in de PPWR bepaalde contractscope.
🟠

▶ PPWR – Verordening (EU) 2025/40 van het Europees Parlement en de Raad van 19 december 2024 betreffende verpakkingen en verpakkingsafval, tot wijziging van Verordening (EU) 2019/1020 en Richtlijn (EU) 2019/904, en tot intrekking van Richtlijn 94/62/EG.


13. Grondstoffen, hout en landbouwproducten

Nr. Productgroep EU-regelgeving Fabrikant/leverancier Overheid bij aanbesteding Status
66
Hout
EUDR 2023/1115.
Due diligence, herkomst, geolocatie en traceerbaarheid.
EUDR-conformiteit en traceerbaarheid waar binnen.
🔵
67
Papier/karton
EUDR waar houtgrondstoffen binnen scope vallen;
PPWR voor verpakking.
Traceerbaarheid en verpakkingsconformiteit.
Herkomstcriteria;
PPWR-GPP waar toepasselijk.
🔵/🟠
68
Rubberproducten
EUDR 2023/1115 voor relevante producten.
Due diligence en traceerbaarheid.
Rechtmatige markttoegang indien binnen EUDR-scope.
🔵
69
Soja-gerelateerde producten
EUDR 2023/1115.
Due diligence en herkomstinformatie.
EUDR-conformiteit voor producten binnen Annex I.
🔵
70
Koffie/cacao
EUDR 2023/1115.
Due diligence, herkomst en traceerbaarheid.
EUDR-informatie kan contractueel worden verlangd.
🔵
71
Palmolie
EUDR 2023/1115 indien binnen Annex I.
Due diligence en herkomstinformatie.
EUDR-conformiteit indien binnen scope.
🔵
72
Rundvee/rundproducten
EUDR 2023/1115.
Geolocatie, herkomst, traceerbaarheid en due diligence.
Traceerbaarheid en EUDR-conformiteit controleren.
🔵

▶ EUDR – Verordening (EU) 2023/1115 van het Europees Parlement en de Raad van 31 mei 2023 betreffende het op de markt van de Unie aanbieden en de uitvoer uit de Unie van bepaalde grondstoffen en producten die met ontbossing en bosdegradatie verband houden, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 995/2010.

▶ PPWR – Verordening (EU) 2025/40 van het Europees Parlement en de Raad van 19 december 2024 betreffende verpakkingen en verpakkingsafval, tot wijziging van Verordening (EU) 2019/1020 en Richtlijn (EU) 2019/904, en tot intrekking van Richtlijn 94/62/EG.


14. Voedsel, catering en water

Nr. Productgroep EU-regelgeving Fabrikant/leverancier Overheid bij aanbesteding Status
73
Biologisch voedsel
Biologische productie/etikettering 2018/848.
EU-bio-conformiteit en certificering.
Biologisch kan als technische specificatie of gunningscriterium worden verlangd.
🟡
74
Vlees
Algemene EU-levensmiddelenwetgeving;
EUDR voor rund.
Voedselveiligheid en traceerbaarheid;
EUDR waar van toepassing.
Voedselveiligheid verplicht;
aanvullende duurzaamheid/herkomst mogelijk.
🔵/🟡
75
Visserijproducten
Gemeenschappelijk visserijbeleid;
Voedselwetgeving.
Legaliteit, vangst- en traceerbaarheidsinformatie.
Duurzaamheidscriteria kunnen worden opgenomen.
🔵/🟡
76
Cateringdiensten
Voedselwetgeving 178/2002;
EU-GPP-criteria
Voedselveiligheid, allergenen, traceerbaarheid en duurzaamheidsinformatie.
GPP-criteria kunnen worden toegepast.
🔵/🟡
77
Drinkwaterleidingen
Drinkwater 2020/2184; art. 11.
Materialen en stoffen moeten drinkwaterkwaliteit beschermen.
Geschikte materialen en nationale drinkwaterregels.
🔵
78
Kranen/appendages
Drinkwater 2020/2184; art. 11.
Materiaal-, hygiëne- en conformiteitsinformatie.
Geschiktheid voor drinkwater.
🔵
79
Waterfilters
Drinkwater 2020/2184;
toepasselijke productwetgeving.
Materiaal-, prestatie- en veiligheidsgegevens.
Prestaties en drinkwatergeschiktheid.
🔵
80
Waterbehandelingsapparatuur
Drinkwater 2020/2184;
toepasselijke CE/productwetgeving.
CE waar toepasselijk; veiligheids- en prestatiegegevens.
Technische prestaties, veiligheid en drinkwatergeschiktheid.
🔵

▶ Biologische productie/etikettering – Verordening (EU) 2018/848 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 inzake de biologische productie en de etikettering van biologische producten en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 834/2007 van de Raad.

▶ Drinkwater – Richtlijn (EU) 2020/2184 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2020 betreffende de kwaliteit van voor menselijke consumptie bestemd water.

▶ EUDR – Verordening (EU) 2023/1115 van het Europees Parlement en de Raad van 31 mei 2023 betreffende het op de markt van de Unie aanbieden en de uitvoer uit de Unie van bepaalde grondstoffen en producten die met ontbossing en bosdegradatie verband houden, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 995/2010.

▶ Voedselwetgeving – Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari 2002 tot vaststelling van de algemene beginselen en voorschriften van de levensmiddelenwetgeving, tot oprichting van een Europese Autoriteit voor voedselveiligheid en tot vaststelling van procedures voor voedselveiligheidsaangelegenheden.
Het voedselveiligheidsbeleid van de EU geldt van boer tot bord. Het garandeert veilige en voedzame levensmiddelen en diervoeders, strenge normen voor de gezondheid en het welzijn van dieren en de bescherming van planten, en duidelijke informatie over oorsprong, inhoud en etikettering.


15. Overige gereguleerde productgroepen en algemene aanbestedingsbasis

Nr. Productgroep EU-regelgeving Fabrikant/leverancier Overheid bij aanbesteding Status
81
Koel- en klimaatapparatuur algemeen
F-gas 2024/573; art. 11–12.
F-gasbeperkingen, labeling en markt-/service-informatie.
Geen verboden apparatuur of configuratie inkopen.
🔵
82
Brandblus-/brandbeveiligingsapparatuur met F-gas
F-gas 2024/573.
F-gasconformiteit, labeling en productveiligheid.
Alleen toegestane apparatuur.
🔵
83
Elektrische schakelapparatuur met F-gas
F-gas 2024/573;
LVD 2014/35 / EMC 2014/30
waar toepasselijk.
F-gas- en elektrische conformiteit.
Geen verboden configuratie; CE/conformiteit.
🔵
84
Aerosolen/inhalatoren met F-gas
F-gas 2024/573;
MDR 2017/745 / IVDR 2017/746,
indien medisch
F-gaslabeling en medische conformiteit indien relevant.
Alleen toegestane producten en toepasselijke medische conformiteit.
🔵
85
Producten/onderdelen met verplichte CE-markering
Toepasselijke EU-harmonisatiewetgeving;
Markttoezicht 2019/1020.
CE, EU-DoC en EU-economische operator[*] waar vereist.
Alleen legaal op EU-markt geplaatste en conforme producten.
🔵
86
Producten met risico op dwangarbeid
Dwangarbeid 2024/3015.
Supply-chaininformatie en due diligence.
Geen producten inkopen die onder het EU-marktverbod vallen zodra dit van toepassing is.
🟠
87
Algemene groene overheidsinkoop
Richtlijn 2014/24/EU; art. 42, 43, 67 en 70.
Passend bewijs van naleving van de gestelde eisen.
Milieucriteria verwerken als technische specificatie, gunningscriterium of contractvoorwaarde; labels onder art. 43.
⚪

[*] Een EU-economische operator (of EU-marktdeelnemer) is elke natuurlijke of rechtspersoon, of entiteit die goederen of diensten op de markt aanbiedt, fabriceert, importeert, distribueert of vertegenwoordigt binnen de Europese Unie.

▶ Richtlijn 2014/24/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 februari 2014 betreffende het plaatsen van overheidsopdrachten en tot intrekking van Richtlijn 2004/18/EG.

▶ Dwangarbeid – Verordening (EU) 2024/3015 van het Europees Parlement en de Raad van 27 november 2024 inzake een verbod op met dwangarbeid vervaardigde producten op de markt van de Unie en tot wijziging van Richtlijn (EU) 2019/1937.

▶ EMC – Richtlijn (EU) 2014/30 van het Europees Parlement en de Raad van 26 februari 2014 betreffende de harmonisatie van de wet­ge­vingen van de lidstaten inzake elektro­magnetische compatibiliteit.

▶ EU-DoC is een EU-conformiteitsverklaring — een verplicht juridisch document — dat een fabrikant (of uw gemachtigde) moet onder­tekenen om te verklaren dat zijn producten aan alle EU-vereisten voldoen.

▶ F-gas – Verordening (EU) 2024/573 van het Europees Parlement en de Raad van 7 februari 2024 betreffende gefluoreerde broei­kas­gassen, tot wijziging van Richtlijn (EU) 2019/1937 en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 517/2014.

▶ IVDR – Verordening (EU) 2017/746 van het Europees Parlement en de Raad van 5 april 2017 betreffende medische hulpmiddelen voor in-vitrodiagnostiek en tot intrekking van Richtlijn 98/79/EG en Besluit 2010/227/EU van de Commissie.

▶ LVD – Richtlijn (EU) 2014/35 van het Europees Parlement en de Raad van 26 februari 2014 betreffende de harmonisatie van de wetgevingen van de lidstaten inzake het op de markt aanbieden van elektrisch materiaal bestemd voor gebruik binnen bepaalde spanningsgrenzen.

▶ Markttoezicht – Verordening (EU) 2019/1020 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 betreffende markttoezicht en conformiteit van producten en tot wijziging van Richtlijn 2004/42/EG en de Verordeningen (EG) nr. 765/2008 en (EU) nr. 305/2011

▶ MDR – Verordening (EU) 2017/745 van het Europees Parlement en de Raad van 5 april 2017 betreffende medische hulpmiddelen, tot wijziging van Richtlijn 2001/83/EG, Verordening (EG) nr. 178/2002 en Verordening (EG) nr. 1223/2009, en tot intrekking van Richtlijnen 90/385/EEG en 93/42/EEG van de Raad.