In de wereld van overheidsopdrachten lijkt transparantie vaak synoniem aan openbaarheid. Toch biedt de niet-openbare aanbestedingsprocedure, zoals vastgelegd in de Nederlandse Aanbestedingswet, een slim alternatief voor de klassieke openbare route. Deze procedure, ook wel de 'aanbesteding met voorafgaande selectie' genoemd, bestaat uit twee fasen: een aanmeldingsfase waarin de hele markt zich kan inschrijven, gevolgd door een selectie van een beperkt aantal partijen die een offerte mogen uitbrengen. Maar waarom zou u kiezen voor deze 'gesloten' aanpak? Laten we de voordelen eens op een rij zetten — ze zijn talrijker dan u misschien denkt.
Allereerst de administratieve verlichting, een zegen voor zowel aanbestedende diensten als inschrijvers. In een openbare procedure kan het aantal inschrijvingen exploderen, wat leidt tot een berg werk bij het beoordelen van offertes. Bij de niet-openbare variant beperkt de selectiefase het veld vooraf, waardoor de procedurekosten significant lager uitvallen. De aanbestedende dienst bespaart tijd en resources, terwijl inschrijvers niet onnodig investeren in een gedetailleerde offerte als ze niet geselecteerd worden. Dit maakt het proces efficiënter, vooral in markten met veel spelers, zoals bouw of IT-diensten.
Een tweede groot pluspunt is de focus op kwaliteit. Door een preselectie op basis van geschiktheid, ervaring en referenties, krijgt u als opdrachtgever meer controle over wie deelneemt. Dit leidt tot hogere kwaliteit in de voorstellen, omdat alleen capabele partijen overblijven. Minder risico op teleurstellingen tijdens de uitvoering, en meer ruimte voor innovatieve oplossingen bij complexe projecten. Denk aan een ingewikkeld infrastructureel werk: hier kunt u gericht experts selecteren, in plaats van te verdrinken in generieke biedingen.
Voor ondernemers is er ook winst. Minder concurrentie in de biedfase verhoogt de winkans aanzienlijk, wat motiveert om dieper te investeren in een sterk voorstel. Geen verspilde moeite aan kansloze races, maar een realistische schot op succes. Bovendien blijft de procedure objectief en transparant: de hele markt kan zich aanmelden, en selectiecriteria zijn niet-discriminerend, conform de wet.
Natuurlijk is niet-openbaar niet altijd ideaal — bij eenvoudige opdrachten kan openbaar sneller zijn. Maar in een tijd van stijgende complexiteit en druk op overheidsbudgetten, biedt deze procedure een evenwicht tussen concurrentie en efficiëntie. Het is geen achterkamertjepolitiek, maar een strategische tool die de Aanbestedingswet slim inzet voor betere resultaten. Tijd om deze optie vaker te omarmen, toch?
