Er zijn van die momenten waarop de cryptomarkt zich gedraagt als een slecht opgevoede achtbaan: zonder waarschuwing laat je los, en halverwege vraag je je af waarom je ooit bent ingestapt. Vrijdag was zo’n moment. Binnen enkele uren verdampte $2,5 miljard, zakte de bitcoin met een kwart in waarde en werd de volledige winst van oktober achteloos van tafel geveegd. Wie dacht dat digitale munten inmiddels volwassen waren geworden, kreeg een koude douche.

Onder cryptobezitters voltrok zich wat je zonder overdrijving een bloedbad kunt noemen. Particuliere beleggers drukten massaal op de verkoopknop, gedreven door dat oeroude sentiment dat op financiële markten altijd weer de kop opsteekt: paniek. De bitcoin verloor op zijn dieptepunt zo’n $16.000 per stuk. Dat is geen correctie meer, dat is een klap in het gezicht.

Wat vooral opvalt, is het verschil in gedrag tussen klein en groot geld. Terwijl particuliere beleggers in blinde haast hun posities dumpen, hebben grote beleggingsfondsen al langer besloten dat crypto even niet in hun risicoprofiel past. Niet uit emotie, maar uit berekening. Zij stappen niet uit omdat de koers daalt; de koers daalt omdat zij uitstappen. De rest volgt, zoals altijd, net te laat.

Toch is het beeld genuanceerder dan de hysterische koppen doen vermoeden. Met een geschatte waarde van nog altijd zo’n $915 miljard is bitcoin niet ineens verdwenen. Het netwerk draait, de blockchain bestaat, en morgen gaat de zon gewoon weer op. Maar geloof, en dat is waar crypto uiteindelijk op drijft, is een broos goedje. “Het geloof is er even uit,” zei een marktkenner treffend. En zonder geloof blijft er weinig over dan een reeks codes en een knipperende koersgrafiek.

De verrassing over de omvang van de daling is veelzeggend. Blijkbaar waren we collectief vergeten hoe grillig deze markt is. Alsof we dachten dat volatiliteit iets was van vroeger, uit de tijd van hobbyisten en early adopters. Maar crypto is geen spaarrekening en ook geen obligatie. Het is een spiegel die genadeloos laat zien hoe mensen reageren onder druk.

Misschien is dat wel de belangrijkste les van dit weekend. Niet dat bitcoin kan dalen — dat wisten we al — maar dat paniek nog altijd de meest populaire beleggingsstrategie is. En zoals elke ervaren belegger weet: wie in paniek verkoopt, betaalt meestal leergeld. In dollars, of in vertrouwen.