Soms voelt rechtspraak als een koude douche, maar vlak voor kerst kan zij ook aanvoelen als een warme deken. De uitspraak van de Hoge Raad over de spaartaks is zo'n moment. Eindelijk zegt de hoogste rechter hardop wat veel spaarders al jaren voelen: belasting heffen over rendementen die nooit zijn behaald, is niet alleen onrechtvaardig, het is in strijd met fundamentele rechten.

De kern van het probleem was altijd even simpel als pijnlijk. Wie spaarde, werd in box 3 belast alsof hij beleggingswinsten maakte die er niet waren. Een fictief rendement werd realiteit aan de balie van de Belastingdienst. De Hoge Raad zet daar nu een dikke streep door. Dat is niet zomaar een technisch fiscaal oordeel; het is een moreel statement. De overheid mag niet doen alsof burgers rijker zijn dan ze zijn.

Dat deze uitspraak als een "prachtig kerstcadeau" wordt betiteld door belastingexpert Cor Overduin van advieskantoor Grant Thornton en die de Bond voor Belastingbetalers bijstaat in die rechtszaken, is begrijpelijk. Ongekend is vooral dat de Hoge Raad het kabinet zo expliciet terugfluit en rechtsherstel eist. Voor de betrokken spaarders gaat het niet om een fooi: aanslagen van tienduizenden euro’s verdampen tot bedragen die wél passen bij de werkelijkheid. Dat is gerechtigheid in euro's.

Ook voorzitter Jurgen de Vries van de Bond voor Belastingbetalers reageert verheugd en heeft reden tot tevredenheid. Voor de 60.000 deelnemers aan de massaal-bezwaarprocedure is dit een overwinning. Maar de echte impact reikt verder. Want wie nu níét wakker ligt, slaapt door een brandalarm heen. Het vertrouwen in het forfaitaire systeem is weg. Volgend jaar zullen niet 60.000, maar mogelijk 1,3 miljoen spaarders hun vinger opsteken.

Het kabinet had al plannen om vanaf 2025 te belasten op basis van werkelijke rendementen. Na dit arrest klinkt 2025 ineens ver weg. Rechtsstatelijk gezien is uitstel moeilijk te verkopen. Ja, de uitvoering is complex. Ja, de schatkist voelt dit. Maar de rechtsstaat weegt zwaarder dan administratief gemak.

Het ministerie van Financiën spreekt terecht van een arrest met "grote impact". De open vraag is niet óf er iets moet veranderen, maar hoe snel en hoe eerlijk. En of ook spaarders die niet tijdig bezwaar maakten, nog worden gehoord. Als de fictie is gesneuveld, past selectieve rechtvaardigheid daar slecht bij.

Dit kerstcadeau is geen gratis geld. Het is iets veel waardevollers: erkenning dat de overheid zich aan haar eigen spelregels moet houden. En dat voelt, zeker rond de feestdagen, als echte winst.